Güneş Tutulması

İnsanoğlu tarihin ilk dönemlerinde,sebebini bilemediği ve izah edemediği güneş tutulmasını çok değişik şekillerde yorumlamış ve oluşan bu durumdan korkmuştur. Konu ile ilgili çalışmaların tarihi aslında milattan önceki yıllara kadar gitmektedir. Özellikle Çin'de güneş tutulması ile ilgili çalışmaların çok eski tarihlerde yapıldığı bilinmektedir.

Modern bilimin gelişmesi ile birlikte, yavaş yavaş durum esrarlı yapısından arınmıştır. Güneş tutulması ile ilgili bilimsel manada ilk çalışma İngiliz astronom Francis Baily tarafından gerçekleştirilmiştir.

Güneş tutulması, dünyanın yörüngesi Ay'ın Güneş ile Dünya arasındaki pozisyonunda, güneşi perdelemesi için kullanılan terimdir. Peki Ay dünyanın etrafında yılda 12 kez döndüğü halde neden bu kadar sık güneş tutulmasına şahit olmamaktayız? Bunun sebebi Dünya, ay ve güneşin aynı düzlemde olmamalarından kaynaklanır. Güneş tutulmasının gerçekleşebilmesi için bazı özel durumlarında gerçekleşmesi gerekir.. Bunlar, Ay'ın yörünge düzlemini, dünyanın güneş etrafındaki yörüngesinin durumu ve bu iki koşulun güneş tutulmasını oluştururken Güneş'in merkezi ile kesişmesidir. Ayrıca Ay yeniay evresinde olmalıdır.

Bu düzlem ve oluşumların seyrine göre birden fazla çeşitte güneş tutulması oluşmaktadır. Bunlar halkalı, parçalı ve tam güneş tutulmaları olarak adlandırılır. Halkalı tutulma ve tam tutulma Ay'ın dünyaya olan uzaklığı ile ilgilidir. Parçalı tutulmada ise güneş, ay ve dünyanın aynı doğrultuda olması gerekir. Bu sistemin en büyük

Bütün güneş tutulmaları çeşitli şekillerde dünyamızı etkilese de, diğerlerine nazaran tam güneş tutulması diğerlerinden daha çok önem taşır. Tam tutulma radyo frekanslarının yayılmasında farklılık, yeryüzünde sıcaklık, nem değişimi, güneşten gelen ışınımlarda( radyasyon) değişim ve atmosfer gazlarında değişim gibi çok çeşitli şekillerde kendini gösterebilir.

Son zamanlarda güneş tutulmaları ve oluşan depremlere etkileri tartışılsada, bilimsel anlamda güneş tutulmasının depremlere sebep olduğu, yahut depremleri tetiklediğine yönelik hiç bir kanıt bulunmamaktadır.

Güneş tutulmasının belkide insanlar üzerinde yapabileceği en olumsuz etki, tutulma sırasında insanların güneşe çıplak gözle bakmalarından kaynaklanmaktadır. Çıplak gözle bakmak kadar koyu cam ( isli cam) vb gibi materyallerle bakmak da göz sağlığımız açısından son derece riskli davranışlardır.

Tutulma esnasında güneşten gelen ışık şiddetinde azalma olsa bile, gelen ultroviyole ( mor ötesi ) ışınların gözde yanıklara ve görme kayıplarına sebep olabileceği unutulmamalıdır.Bu sebeple, özel üretilmiş optik gözlüklerin dışında, kesinlikle güneş tutulmaları çıplak gözle izlenmemelidir.